Wat weet jij over paracetamol? 5 feiten en fabels
Iedereen heeft het in de keukenla liggen: paracetamol. Maar is het witte pilletje schadelijk? Op de Dag van het Verantwoord Medicijngebruik staat Treant stil bij desinformatie over geneesmiddelen, met de focus op paracetamol. Wat klopt er wél en wat niet over dit veelgebruikte medicijn? En hoe gebruik je het veilig? Dat leggen Farmaceutisch Consulent Myrthe Katerbarg – Lippolt en Ziekenhuisapotheker Hèlen van Rieke aan je uit.
De veiligste pijnstiller is paracetamol: feit
Paracetamol is de eerste keus pijnstiller bij veel soorten pijn. Het werkt goed en houd je je aan de voorschriften, dan is de kans op bijwerkingen klein. Is de pijn heftig? Begin dan met twee tabletten.’
Een overdosis aan paracetamol bestaat niet: fabel
Sommige mensen denken dat twee paracetamol tabletten extra geen kwaad kunnen. Dat is niet waar. Als je paracetamol wil gebruiken, lees dan altijd eerst de bijsluiter. Hier staat in hoeveel paracetamol je veilig kan gebruiken. Voor volwassenen en kinderen vanaf 15 jaar (>55 kg lichaamsgewicht) geldt dat ze 1-2 tabletten van 500 mg per keer kunnen nemen en maximaal acht per dag. Tussen het innemen van paracetamol moet minimaal vier uur zitten. In sommige gevallen is het advies dat je minder paracetamol moet nemen (tot 2000 mg per dag). Denk aan:
- Volwassenen die minder dan 50 kg wegen
- Milde tot matige leverinsufficiëntie
- Het Syndroom van Gilbert
- Uitdroging
- Chronische ondervoeding
- Chronisch alcoholisme
Overleg in deze gevallen altijd met je huisarts of apotheker.
Te veel paracetamol kan zorgen voor leverbeschadiging of zelfs dodelijk zijn: feit
Als je te veel paracetamol neemt, kun je verschillende bijwerkingen krijgen. Deze lopen uiteen van misselijkheid, overgeven en pijn in de onderbuik, tot leverbeschadiging, nierbeschadiging of in ernstige gevallen de dood. Paracetamol is op zichzelf niet giftig, maar ons lichaam zet het bij een te veel om in een giftige stof. Dat gebeurt in de lever. Het orgaan breekt het middel af door het oplosbaar te maken en uiteindelijk plassen we het medicijn uit. Maar bij een teveel, beschadigt je lever en kan er een giftige stof vrijkomen. Als je op tijd in het ziekenhuis bent met een paracetamolvergiftiging dan kun je goed behandeld worden.
Bij pijn door een ontsteking werkt paracetamol niet: feit
Paracetamol werkt pijnstillend en koortsverlagend, maar niet ontstekingsremmend. Bij een ontsteking kun je daarom beter ibuprofen (of een andere NSAID) gebruiken. Maar, ibuprofen geeft een grotere kans op bijwerkingen en wisselwerkingen. Lees daarom goed in de bijsluiter of jij ibuprofen mag gebruiken of vraag je apotheek om advies.’
Paracetamol met toevoeging zoals coffeïne of vitamine C werkt beter: fabel
Of paracetamol sterker werkt door coffeïne is niet aangetoond. Wel werkt deze pijnstiller opwekkend. Coffeïne is het opwekkende stofje uit koffie. Ook is niet bewezen dat door de combinatie van paracetamol met vitamine C verkoudheid en griep sneller over gaat. Voor je weerstand kan je los vitamine C innemen of beter: gezonde voeding eten
Oproep apotheker: ga bewust om met gebruik paracetamol
Hèlen is 13 jaar werkzaam bij Treant als ziekenhuisapotheker en is gespecialiseerd in farmaceutische patiëntenzorg en medicatiebewaking van geneesmiddelen.
‘Een vergiftiging met paracetamol is de meest voorkomende vergiftiging in Nederland. Bij Treant verwerken we elk jaar zo’n 100 meldingen van mogelijke paracetamolvergiftigingen. Daarom wil ik je als apotheker waarschuwen en benadrukken hoe belangrijk het is dat je medicijnen goed en verantwoord gebruikt. Snel (be)handelen bij een vergiftiging voorkomt ernstige problemen, maar dat kan alleen als je weet dat paracetamol schadelijk kan zijn. Kijk dus altijd op de bijsluiter hoe veel en hoe vaak je paracetamol kan gebruiken.
